Dikwijls hoor je mensen zeggen: “vanaf morgen ga ik op dieet.” Dit wil dan ook zeggen dat er een moment komt waarop deze mensen weer van het dieet “af” gaan. Dit is precies wat een dieet is: een tijdelijke aanpassing van je eet- enleefpatroon in de hoop om je gewicht te verminderen.

Laten we nu even kijken welke zaken er fout zijn aan eentypisch “dieet”.

Tijdelijk: de meeste mensen (en waarschijnlijk jijook) springen van het ene dieet in het andere. Bij sommige diëten mogen bepaalde voedingsmiddelen niet gegeten worden, bij anderen draait het net om een beperkt aantalproducten, het ene dieet laat je onbeperkt van zeer beperkte voedingsmiddelen eten terwijl je bij nog een ander dieet calorieën (of nog erger: punten!) moet tellen.

Maar wat alle traditionele diëten gemeen hebben, is dat ze tijdelijk zijn: “Een strak figuur in 6 weken” of “Verlies 10kg binnen 4 weken” zijn uitspraken waarmee deze diëtenzichzelf aanprijzen.

Wat is er fout aan? Wel, alle tijdelijke veranderingen in je eetpatroon zorgen ervoor dat je op lange termijn meer lichaamsvet opbouwt. Onderzoek heeft uitgewezen dat 95% van de diëten waarbij je je calorie-inname beperkt, uiteindelijk voor meer lichaamsvet (en dus meer lichaamsgewicht) zorgt.

Het probleem met de meeste diëten is dat ze je verbieden om allerlei lekkers te eten en je enkel bepaalde voedingsmiddelen mag eten. Je loopt de hele dag met honger rond of je moet je laveloos eten in soep of bananen..

Ik hoef je niet te vertellen hoe humeurig je hiervan wordt! En als het dan nog effect op lange termijn zou hebben, zou het de inspanning misschien wel waard zijn. Maar dit is net het probleem: gewicht is niet altijd vetmassa.

Gewicht: als je op dieet gaat, wil je er natuurlijk beter uitzien. Je wil enkele kledingmaten kleiner kunnen aantrekken en je wil er slanker uitzien. Je wil die vetmassa kwijtspelen.

Maar de meeste traditionele diëten focussen zich op “gewicht” verliezen, in plaats van op lichaamsvet verbranden. Je zou kunnen zeggen dat, als je doel gewicht verliezen op korte tijd is, ongeveer alle diëten werken. Iedere beperking in je eetpatroon zorgt ervoor dat je gewicht verliest.

Maar waar dit gewicht vandaan komt (vetmassa, spiermassa?) en hoe lang het er af blijft, is een heel ander verhaal. Bij de meeste diëten verlies je gewicht in de vorm van spiermassa en vocht.

Ik zou je met allerlei studies kunnen aantonen dat diëten niet effectief is om permanent lichaamsvet te verbranden. Maar waarom zou ik je talrijke duffe studies voorschotelen? Kijk even om je heen! Denk je echt dat diëten de weg is naar een slank, gezond lichaam?

Er bestaan nogal wat misverstanden omtrent het verbranden van lichaamsvet, zeker wat betreft de trainingsintensiteit.

Het is zeker waar dat, als je gedurende een lange tijd op een veel te hoge intensiteit sport, je lichaam geen vetten meer verbrandt maar wel suikers. Maar sommigen beweren dat je hartslag niet boven een bepaald niveau mag uit komen. Als je dit vertaalt naar bijvoorbeeld joggen, merk je al snel dat het een zeer laag tempo is.

Waarom zegt men je dan dat je best op een lage intensiteit sport? Wel, je verbranding komt pas na ongeveer een half uutje echt op topsnelheid. Als je dus minder dan 30 minuten beweging neemt, heeft dit weinig effect op de verbranding van lichaamsvet. Maar…

De meeste mensen (zeker de beginners) kunnen niet langer op een hoge intensiteit sporten, vandaar dat men aanraadt om langzaam maar langdurig te bewegen.

Hoe intensiever en langer je inspanningen, hoe meer calorieën er verbrand worden. Het verschil tussen 3km joggen op een laag tempo of 10km hardlopen is echt wel immens.

De vuistregel is dan ook: beweeg zo lang en intensief als je kan, met een absoluut minimum van 30 minuten per sessie.

Natuurlijk kan je zoveel sporten en beweging nemen als je wil, als je je voeding niet aanpast, zal je nooit goede resultaten boeken. Vermageren is een combinatie van gezond voedsel eten, enkele belangrijke voedingsregels toepassen en regelmatig bewegen.

Eén vraag die je je steeds moet stellen, is: hoe hou ik mijn metabolisme zo hoog mogelijk (en hoe kan ik dit verhogen?). Een snel metabolisme is de echte natuurlijke vetverbrander.

Een vetmeter (een toestel dat je lichaamsvet meet) is een handig instrument. Meer nog: eigenlijk is het onmisbaar als je een objectieve meting wil uitvoeren. Waarom?

“Gewicht” betekent niet alles. Neem bijvoorbeeld 2 mannen van 1,80m en 80kg. De ene kan er heel gezond en slank uit zien, terwijl de andere duidelijk overgewicht heeft. Hoe kan dit?

Wel, gewicht betekent in feite niets. Want terwijl het gewicht van de eerste grotendeels uit spiermassa bestaat, zal het gewicht van de tweede grotendeels lichaamsvet zijn. En daarom is een gewone weegschaal geen objectief meetinstrument. De weegschaal weet immers niet hoe je lichaamssamenstelling is.

Een vetmeter kan dit wel bepalen. Deze bepaalt hoeveel percent van je lichaam uit vetmassa bestaat, en bepaalt daarna of je overgewicht hebt.

De fout die de meeste mensen maken, is dat ze enkel naar hun gewicht kijken en niet naar de samenstelling van hun lichaam.

Als je wil vermageren, schaf je best een vetmeter aan. Hiermee kan je precies bepalen of je lichaamsvet kwijtgespeeld bent. Want dit is toch wat je wil? Lichaamsvet verbranden.

Maakt het je iets uit dat je minder weegt als je percentage lichaamsvet verhoogd is? Of dat je nog steeds identiek evenveel weegt als voorheen, maar dat je lichaamsvet fors verminderd is?

De meesten willen enkel “minder wegen” maar hechten geen belang aan hun lichaamssamenstelling. Toch is dit een zeer belangrijke factor. Want gewicht zegt niets, kijk maar naar het bovenstaande voorbeeld.

Vermageren betekent niets meer dan je lichaamsvet verminderen. Want het zijn deze energiereserves die je dik maken, niet je spieren. Gezond voedsel en je activiteiten verhogen zijn de eerste belangrijke factoren indien je wil afslanken.

Het antwoord op deze vraag is simpel: 1 kilogram lichaamsvet bevat ongeveer 7000 calorieën. Als je dus 1 kilogram lichaamsvet wil verbranden, zal je 7000 calorieën meer moeten verbruiken dan je eet.

Eet je gedurende een bepaalde periode 7000 calorieën meer dan je verbruikt, is het gevolg ook dat je dus 1 kg vet opslaat als energiereserve.

Nu je dit weet, kan je waarschijnlijk slogans als “vermager 5kg in 2 weken” in een beter perspectief stellen. Want sommige handige verkopers beweren dat je bijvoorbeeld door een pilletje in te nemen, 5 kg lichaamsvet op 2 weken kan kwijtspelen.

Als we een korte berekening maken, zie je dat dit gewoon flauwekul is.

Want 5kg lichaamsvet bevat ongeveer (5×7000) 35.000 calorieën. Als we dit verdelen over 2 weken (14 dagen), betekent dit dat je dagelijks 35.000/14= 2500 calorieën meer zou verbruiken dan je eet, enkel door een pilletje in te nemen??

Gebruik even je gezond verstand: om 2500 calorieën per dag extra te verbranden, zou je al zo’n 2,5 tot 3u moeten joggen… Je gelooft toch niet dat een pilletje dit voor je kan doen?

Handige bedrijven beweren dat het helemaal niet moeilijk is om te vermageren, maar het enige wat zo’n pilletje (meestal) doet, is vocht afdrijven.

Ok, de weegschaal wijst dan tijdelijk minder aan, maar denk eraan dat het verloren gewicht NOOIT lichaamsvet is, enkel vocht. Hetzelfde effect kan je krijgen door een week niet te drinken… Maar natuurlijk raadt niemand je dit aan, want het is hoogst ongezond.

De volgende keer dat je een veelbelovende slogan hoort, maak dan zelf de berekening. 7000 calorieën extra per week verbranden, is een hele opgave. 2500 per dag is waanzin en absoluut onrealistisch. Het verloren gewicht zal hoofdzakelijk vocht en spiermassa zijn. Op die manier wil je niet vermageren, toch? Want dit verloren gewicht komt er in 1 week opnieuw aan!

Er is niet één bepaalde sport of beweging die je lichaamsvet sneller doet verdwijnen. Natuurlijk bestaan er sporten die meer energie van je lichaam vragen (vergelijk het lopen van een marathon maar eens met een rustig fietstochtje op zondagnamiddag) maar alles is te herleiden tot het aantal calorieën dat je tijdens het bewegen verbrandt.

Sommigen willen je doen geloven dat calorieën er niet toe doen zolang je maar de juiste voedselcombinatie’s eet, dit is complete onzin. 1 kg lichaamsvet bevat ongeveer 7000 calorieën. Wil je dus 1 kilogram vermageren, dan moet je een tekort creëeren van 7000 calorieën.

Maar je kan dit niet zomaar door minder te gaan eten, want je lichaam beschikt over een ingebouwd verdedigingsmechanisme. Als je te weinig eet, schakelt het je metabolisme trager. Daarom moet je regelmatig bewegen om meer calorieën te verbranden.

Welke beweging je daarbij kiest, is niet eens zo heel belangrijk. Zolang je meer consequent beweegt, liefst dagelijks. En denk eraan dat iedere beweging die je maakt, hoe klein ook, energie van je lichaam vraagt. Dus vele kleine bewegingen hebben hetzelfde effect als één grote, langdurige sportsessie.

Er is de laatste tijd nogal veel te doen om het middel ephedra of ephedrine. De “afslankende” werking ervan, zonder moeite te hoeven doen, heeft de vraag naar ephedra doen exploderen. Maar is ephedra wel een wondermiddel in de strijd tegen overtollige kilo’s?

Het Chinese middel zou de eetlust verminderen en de vetverbranding (metabolisme) stimuleren. Maar wat dan te denken van de hele lijst bijwerkingen die dit middel veroorzaakt? “Een groot aantal smartproducts, zoals de XTC-vervangers, hebben als belangrijkste bestanddeel de Chinese plant ma huang of ephedra. Ephedra kan worden gebruikt als stimulerend middel. Daarom staat ephedrine (het belangrijkste bestanddeel) ook op de lijst van verboden dopingproducten. De werking is trouwens te vergelijken met die van amfetamines (zoals speed). Bijwerkingen die zich kunnen voordoen bij gebruik van ephedrine zijn: ernstige hoofdpijn, duizeligheid, bevingen, hartkloppingen, braken, zweten, misselijkheid en buikpijn. Een te grote dosis kan angst, psychotisch gedrag, agitatie, verwarring, plots geheugenverlies en desoriëntatie veroorzaken. Ephedrine combineren met cafeïne geeft kans op stuipen.”
(http://www.druglijn.be/info_drugs/drugsABC/ecodrugs/risicos_gebruik.html)

Maar het blijft niet bij deze bijwerkingen, ephedra heeft zelfs slachtoffers gemaakt: “In winkels en via internet zijn ze te koop in de vorm van capsules of als thee: natuurlijke afslankmiddelen. Ze zijn vooral bekend onder de Chinese naam ma huang. De toevoeging ‘natuurlijk’ suggereert dat er niks mis mee kan zijn. Maar dat klopt niet. In de VS zijn in twee jaar tijd zeker tien doden gevallen onder mensen die met dit soort middelen geprobeerd hebben af te vallen. Het kwalijke bestanddeel komt van de plant ephedra. Het zit ook in sommige bodybuildings-preparaten en in herbal xtc, een natuurlijk alternatief voor het chemische xtc.” (bron: http://scholieren.nrc.nl/weekkrant/2000/46/3.shtml)

Het is misschien verleidelijk om je toevlucht te zoeken in allerlei zogenaamde “wondermiddelen” maar wonderen bestaan niet. En ook wondermiddeltjes zijn niet verkrijgbaar…

Indien je wil afslanken, is gezond verstand gecombineerd met gezonde voeding en regelmatig beweging een zeer goede keuze. Je metabolisme verhogen (en hoog houden) zodat je vetverbranding constant op een hoog niveau draait, is hierbij essentieel.

Het korte antwoord op deze vraag is: neen.

Waarom? Wel, BMI (of voluit Body Mass Index) zou uitdrukken of je overgewicht hebt of niet. Deze index wordt berekend door je lichaamsgewicht in kg te delen door je lengte in meter in het kwadraat.

Stel dat je 1,80m groot bent en 85kg weegt. Dan is je BMI: 85/(1,80×1,80)=26,2
Beneden 18,5 heb je ondergewicht.

Tussen 18,5 en 25 zit je goed

Tussen 25 en 30 is verhoogd, zorg dat je niet bijkomt

Tussen 30 en 40 zou je dringend moeten vermageren

Boven 40 betekent dat je morbide obesitas hebt en zeer dringend iets aan je gewicht moet doen. Je gezondheid is in gevaar.

Maar het probleem met de BMI waarde is het volgende: het houdt geen rekening met de samenstelling van je lichaam. Sommige mensen van 1,80 en 85kg zien er redelijk gespierd en slank uit. Anderen van 1,80m en 85kg zien er zwaar en pafferig uit en dragen duidelijk teveel kilo’s met zich mee.

Volgens de BMI berekeningen zijn toch beide personen iets te zwaar.
De body mass index zegt iets over je gezondheid, maar zeker niet alles. Het is zeker niet het betrouwbaarste meetinstrument om te bepalen of je te dik bent of niet. Wat is dan wel een betrouwbare methode?

Wel, overgewicht stapelt zich op als lichaamsvet. Dus hoe meer lichaamsvet je hebt, hoe meer overgewicht. Als je een objectief meetinstrument zoekt, is de lichaamsvetmeting ideaal. Op die manier bepaal je precies hoeveel procent van je lichaam uit vetmassa bestaat. Tegenwoordig zijn er zeer betrouwbare en goedkope vetmeters op de markt.

Hoe komt het nu dat lichaamsvet altijd op de verkeerde plaatsten zit en als het eraf moet, het er op de verkeerde plekken af gaat?

Antwoord:

Je moet goed beseffen dat je lichaam een complexe machine is, die je niet zomaar naar je hand kan zetten. Je lichaam bepaalt zelf waar het de extra energie (lichaamsvet is niet meer dan een energiereserve) opslaat.

Bij vrouwen zal het vet zich voornamelijk opslaan op de heupen, billen en achterwerk, terwijl mannen vooral last hebben van het bekende buikje.

Er bestaan allerlei producten die beweren dat ze het overtollig lichaamsvet op bepaalde plaatsen kunnen doen verdwijnen (denken we maar aan saunagordels, crèmes en zalfjes, vermageringspillen, enz…)

Om het beschaafd te houden: de meeste van deze producten zijn complete b*llsh*t! Je kan je lichaam niet verplichten om vetmassa van een bepaald lichaamsdeel te verbruiken, dit bepaalt je lichaam immers zelf.

Wil je gezond vermageren, dan doe je er goed aan om niet “op dieet” te gaan, maar wel om van gezond eten en regelmatig bewegen een gewoonte te maken. Laat je niet misleiden door reclamejongens die je de hemel op aarde beloven: 5 kilogram vermageren per week is gewoon lichamelijk on-mo-gelijk!

Je blijft dus best ver weg van populaire middeltjes die beloven om lichaamsvet op bepaalde plaatsen te doen verdwijnen. In het beste geval zorgen ze enkel voor een strakkere huid of drijven ze vocht af, waardoor het lijkt alsof je vermagert…

Als je zo snel mogelijk 5kg wil afvallen en het maakt je niets uit of dit gewicht van vocht, spiermassa of lichaamsvet komt, dan kan je een aantal maanden niets eten of drinken. Dan val je zeer snel 5kg af. Maar…

Dit gewicht zal nooit lichaamsvet zijn dat je verbrand hebt, maar wel vocht en spieren.

Wanneer je daarna weer gaat eten, komen deze kilo’s er dubbel en dik bij (en deze keer niet in de vorm van spieren, maar in de vorm van lichaamsvet). Dit zie je ook steeds bij traditionele (of niet zo traditionele) diëten. Je moet je enkele maanden aan een strikt eetpatroon houden (dat voor iedereen nog eens hetzelfde en dezelfde hoeveelheden voorschrijft!) en als je dan eindelijk je gewenste gewicht hebt bereikt, eet je terug normaal. De kilo’s vliegen er weer bij. Dit noemt men het jojo-effect.

Wat kan je dan doen om dit jojo-effect in de toekomst te vermijden? Wel, ten eerste moet je het woordje “dieet” uit je woordenboek schrappen. Je moet streven naar een constante aanpassing van je eet- en leefpatroon.

Ten tweede moet je regelmatig bewegen. En het gaat niet op om dagelijks een kwartiertje te steppen en denken dat je zo puur lichaamsvet zal verbranden. Ik ben altijd eerlijk en zeg je dan ook waar het op staat: het verbranden van lichaamsvet is geen eenvoudige klus. Er is arbeid en inspanning voor nodig. Ik wil niet de populaire Hans spelen. Ik ben er niet om je te vertellen wat je wil horen, maar wel om je te vertellen hoe je eindelijk verlost raakt van je lichaamsvet.

Maar het resultaat van je inspanningen mag er dan ook zijn: een slanker lichaam, zonder het jojo-effect. Daarom is de minimum inspanning zo’n 3 maal per week 30 tot 45 minuten bewegen. Maar je kan de inspanningen natuurlijk aanpassen aan je doel en je persoonlijke resultaten. Zo dadelijk meer hierover.
Ten derde is je voeding natuurlijk belangrijk. Je kan on-mo-ge-lijk lichaamsvet verbranden als je zomaar alles eet wat binnen je bereik komt. Het verbranden van lichaamsvet is een combinatie van factoren, maar je voeding is zonder twijfel één van de belangrijkste schakelaars. Je kan al de rest perfect opvolgen, maar als je je voeding verwaarloost zal het nooit lukken.

Wat kan je dan zoal eten? Wel, je weet zelf ook dat chips, koekjes, gefrituurd voedsel, kant-en-klare maaltijden, vette snacks en snoep niet gezond voor je is. En ik heb het niet enkel over je lichaamsgewicht, maar over je algemene gezondheid.
Waaruit moet je voeding dan wel bestaan: veel groenten en fruit, mager vlees, bruin brood, volkorenpasta, bruine rijst, magere zuivel (yoghurt, melk), noten en zaden en veel water. Puur, zuiver water.

Het verbranden van lichaamsvet is geen eenvoudige klus en er zijn ontzettend veel factoren die meespelen. Een tijdje geleden had ik er geen benul van. Ik dacht dat alles wat je moest doen was: op je voeding letten en regelmatig wat gaan lopen.

Professionele sporters, waaronder boksers, trainen met een zweetpak. Ze vallen dan af, maar dit is enkel vocht, geen lichaamsvet. Als je water drinkt komen de kilo’s er daarna weer bij omdat je het vochtgehalte opnieuw aanvult. Maar ik weet ook dat als je zweet veel vetcellen kunnen verdwijnen. Is het dan toch goed om te trainen in een zweetpak?

Antwoord

Ik weet dat deze vraag bij veel mensen speelt. Zeker omdat je vandaag overal “mini-zweetpakjes” kan kopen in de vorm van een gordel die je rond bepaalde lichaamsdelen kan wikkelen en dan zou je op precies die plaatsen vet verbranden. Ik moet op mijn taalgebruik passen, maar dat is klinkklare onzin!

Want wat doet zo’n gordel (of desnoods een heel zweetpak)? Het drijft zweet (vocht) af uit je lichaam. En versta me niet verkeerd: het is nodig om regelmatig te zweten om afvalstoffen uit je lichaam te verdrijven. Maar trainen in een zweetpak om kilo’s te verliezen is gewoon waanzin. Tenminste, als je doel is om puur lichaamsvet te verliezen.

Want als je tijdelijk minder wil wegen (zoals boksers of judoka’s die in hun gewichtscategorie moeten blijven) kan je ervoor kiezen om vocht te verliezen. Is dit gezond? Nee!

Maar eens de wedstrijd over is, drinken en eten ze opnieuw en het gewicht komt er natuurlijk weer bij. Ze hebben echt geen vetmassa verbrandt door het zweetpak. Natuurlijk wel door te trainen, maar het zweetpak zorgt gewoon voor extra vochtafdrijving.

“Ok, maar die zweetgordels zorgen er dan toch wel voor dat het aantal vetcellen vermindert?”

Nee, ook dat niet. Zweetgordels doen je zweten. Ze verminderen of verbranden geen vetcellen. Want hoe gek dit ook mag klinken: het aantal vetcellen in je lichaam blijft ongeveer constant. Het is enkel de grootte van deze cellen die ervoor zorgen dat je op bepaalde plaatsen meer vetmassa hebt.

De vetcellen waren er steeds. Maar je lichaam moet misschien zoveel overbodig vet opslaan dat het geen andere keuze heeft om die vetcellen vol te proppen. Het gevolg is vetmassa op ongewilde plaatsen…

De zweetgordels of zweetpakken drijven sneller vocht af uit de cellen, waardoor deze tijdelijk minder groot lijken. Dus als je een uur met zo’n saunagordel hebt rondgelopen zal bijvoorbeeld je buik in eerste instantie misschien minder dik lijken. Maar als je daarna je vochtbalans herstelt, is het effect helemaal weg.

“Ja, maar op de reclame beweren ze toch dat deze gordels effectief vet verbranden?” Ja, dat weet ik. Gladde reclamejongens kunnen je alles doen geloven en je moet hier toch je gezond verstand gebruiken. Je verbrandt lichaamsvet wanneer je lichaam meer energie nodig heeft dan je opneemt. Dan gaat je lichaam in zijn reserves tasten en vetcellen aanspreken.

Denk je echt dat je puur lichaamsvet kan verbranden door gewoon een gordel om te doen en in de sofa TV te kijken? De reclamejongens zouden je ook nog vertellen dat het ok is om ondertussen een zak chips te eten, want “de gordel verbrandt vet zonder enige inspanning…”

Je kan niet alles geloven wat je ziet. Als je je gezond verstand gebruikt en de basisregels van vet verbranden kent, weet je 100% zeker dat je met deze middeltjes geen lichaamsvet verbrandt. Daarnaast moet je je goed realiseren dat “gewicht” niet altijd lichaamsvet is, maar meestal spieren en vochtmassa.

Als de reclame je volgende keer vertelt dat je met hun nieuwe product kan vermageren zonder inspanning, vraag jezelf dan even af of het verloren gewicht van vocht en spieren komt (en er dus vliegensvlug weer aankomt) of van puur lichaamsvet (wat meer inspanning vraagt, maar de beloning is eens zo groot!)